KIŞ AYLARINDA BAHÇENİZİ ÇIPLAK BIRAKMAYIN. HER DEM YEŞİL BİTKİ VE SEBZELERİ DAVET EDİN, SOĞUK GÜNLERE SICAKLIK KATIN.

1- BİBERİYE Rosmarinus sp.: Akdeniz yöresi bitkisi olmasına rağmen, çok ağır kış koşulları olmayan bölgelerde yetişir. Toprak açısından pek seçici değildir. Her dem yeşil, sağlığa faydalı bir bitkidir. Tohumunu bu ay içinde, aralarında 3-4 santimetre boşluk olacak şekilde ekin. Sisleme yöntemiyle sulayıp, toprağını sürekli nemli tutun. Fide olarak alırsanız, 25-30 santimetre aralıklarla dikin. Budama koşulları olmadan 1 metreye kadar, budama ile kontrol altında tutulursa 30-40 santimetre boylanma yapar.
.............................................................................................
2- FAREKULAĞI Anagallis sp.: Havuz kenarlarında ya da bahçenin çeşitli köşelerinde sınır bitkisi olarak kullanılabilir. Mavimsi gri renkli yapraklarıyla yıl boyunca, yer örtücü olarak çok güzel görünür. Çok ağır topraklar hariç, her koşulda yetişir. Kışa dayanıklıdır. Tohum ekimi ya da fide dikimi bu ay yapılabilir. İyi bir bakımla, ilkbaharda daha güzel görünür. 15-20 santimetre boylanır. Bir kök 1-2 yılda 1-2 metre çapında yayılır.
.............................................................................................

3- KIŞ ORTANCASI Bergenia cordiifolia: Yine bu ay içinde dikebileceğiniz bitkiler arasındadır. 25-30 santimetreye kadar boylanabilen, pembe, mor, beyaz çiçekleri ilkbaharda açan, kışı nispeten hafif geçen yerlerde yetişebilen, dayanıklı bir bitkidir. Yeşil, sonbaharda ise kızıla dönen yaprakları ile dekoratiftir. Killi ve ağır toprakları, aşırı güneş ışığını sevmez. Yarı güneş gören veya gölgeli alanlarda iyi gelişir. Ağır topraklara dikilirse, iyi gelişme göstermez. Demir noksanlığı klorozunu gösterir. Ayırma yöntemiyle üretilir.

.............................................................................................
4- CEZAYİR MENEKŞESİ Vinca sp.: Hafif etli ve sulu yaprakları ile her dem yeşil bir yer örtücüdür. Beyaz, mor, mavimsi-beyaz çiçekleri ile gülümser. Işık alan, nemli ortamı ve suyu sever. 20-25 santimetre boylanır. Bakımı kolaydır. Sebzeler için kullanılan gübreler kullanılabilir. Bu ay içinde ekim ya da dikimi yapılabilir.
.............................................................................................
5- ISPANAK Spinacia oferacea: Don olan günler hariç, kar yağışı olan olan günlerde dahi, bahçenizden toplayacağınız kışa dayanıklı sebzelerden birisidir. Fazla bakım istemez. Kış koşullarında, hastalık ve böcek zararı da en azdır. 20-25 santimetre aralıkla tohumları sıraya ve yastık sırtına ekin. Sulamayı 2-3 günde bir yapın.
.............................................................................................
6- TURP Raphanus sp.: Bu ay ister kırmızı, ister siyah turp tohumu ekebilirsiniz. Fide sandığında tohumunu 3-4 santimetre derinliğe ekin. Yalnız tohum için, toprak harcında çekilen paralel çizgilerin en az 15 santimetre aralıklı olması gerekir. Çok sağlıklı olan turpla ilgili bir de not: Turpun ortasını oyup içini balla doldurun. Biriken sıvıyı her sabah aç karnına içerseniz, öksürüğe iyi gelir.
.............................................................................................
7- BODUR ARDIÇ Juniperus sp.: Çok yıllık, ağır kış koşullarına çok dayanıklı, her dem yeşil ya da pastel grimsi mavi görünüşüyle dekoratiftir. Birkaç sene içinde, budama ile kontrollü olarak, 35-40 boyda yer örtücü bitki grubu elde edilir. Budama ile kontrol edilmezse, 1-2 metreye boylanır. Bakımı kolaydır. Yılda 1-2 kere böcek ve mantari hastalıklarına karşı, uygun ürünlerle püskürtme yapılır.

.............................................................................................
8- HAVUÇ Daucus carota: Kışı ağır olmayan yörelerde bu ay içinde tohumunu ekeceğiniz bir sebze de havuçtur. İki yıllık bitki olduğundan, gelecek yıla kökünü geliştirir. Gelecek yıl çiçek açar ve yumrusunu bağlar. Kışı ağır olan bölgelerde ekimi ilkbahardır. Fide sandığına, 3-4 santimetre derinlikte, 4-5 santimetre aralıkla tohumları serpin. 15 gün kadar sonra çimlenme biter. Bitkiler 10 santimetre olunca şaşırtılır. Bol suyu ve süzek toprakları sever.

.............................................................................................
9-BRÜKSEL LAHANASI Brassica sp.: Tohumları ekmek için öncelikle çimlendirme sandığı veya tarhınıza koyduğunuz 10-15 santimetrelik toprak harcının üzerini bir mermer levha veya tahta ile bastırarak, düz ve sıkı bir yüzey elde edin. Tohumları, aralarında en az 5 santimetre olacak şekilde serpiştirin. Tohumların üzerini yine 0,5-1 santimetre kalınlıkta toprak harçla örtün ve üzerini levha ile bastırın. Sisleme yöntemiyle sulayın. Tohumlar çimlenene kadar, toprağın kuru kalmamasına özen gösterin. 4-5 yapraklı küçük fideleri şaşırtın. Dikim yerlerinde aralarının 40 santimetreden az olmamasına dikkat edin. Olgunlaşması 3-4 ayı bulur. Her ay sıvı gübre veya organik gübre verebilirsiniz.
.............................................................................................
10- LOBELYA Lobelia erinus: Dekoratif, narin yaprakları ve mor, beyaz çiçekleriyle havuzların çevresinde ve bordürlerin önünde çok şık duran bir yer örtücüdür. Kışı ağır geçmeyen yerlerde, gölge alanlarda iyi gelişir. Rüzgara açık alanlarda kısa ömürlü olur. 20-25 santimetre kadar boylanır.

YAZI: PROF. DR. HÜDAVER COŞKUN

EvBahçe Dergisi Aralık 2011 Sayısı